وضیعت معلولین از نگاه امام حسین علیه السلام

در سپتامبر 15th, 2018, نوشته شده در: نکته ها و اندیشه ها توسط

وضیعت معلولین از نگاه امام حسین علیه السلام

محمد نوری
دفتر فرهنگ معلولین، ۲۴ شهریور ۱۳۹۷

payame Emam Huseinسخنرانی امام حسین علیه السلام در مکه یا در منا برای مشاهیر و نخبگان در دوره یزید در منابع اصیل آمده است؛ اما نمی‌دانیم به چه دلیل واعظان و مداحان از جملات این سخنرانی استفاده نمی‌کنند و نکات آن را برای مردم بیان نمی‌کنند.
اینجانب حدود بیست سال قبل در حسینیه صفائیه در شهر قم واعظ و نویسنده‌ای را دیدم که روی منبر چند جمله از امام حسین علیه السلام نقل کرد و توضیح داد. آن‌چنان مردم جذب این سخنان حضرت شده بودند و سر تا پا گوش می‌دادند که نظیر آن را جایی ندیده بودم. چند جوان کنارم بودند، به هم می‌گفتند، امام حسین علیه السلام چه سخنان زیبایی دارد.
از همه واعظان، منبری‌ها و مداحان تمنا می‌نماییم به این سخنرانی امام حسین علیه السلام که به نظر می‌رسد تماماً درباره اقشار آسیب‌مند و کسانی دارای مشکلات و اختلالات جسمی، اجتماعی و غیره است، توجه و اهتمام نمایند و در هر جلسه بخشی از آن را برای مردم بخوانند.
لُبّ و چکیده این سخنرانی در این دو جمله آمده است. امام حسین علیه السلام می‌فرماید:
العمی و البکم و الزمنی فی المدائن مهمله لا ترحمون و لا فی منزلتکم تعملون و لا من عمل فیها تعینون و بالادهان و المصانعه عند الظلمه تأمنون. (کتاب تحف العقول، ترجمه جنتی، ص۵۲۴) نابینایان و ناشنوایان و معلولان حرکتی در شهرها بی‌پناه مانده و برای آنان کاری انجام نمی‌دهید؛ حتی در آن جایگاه و مقامی که هستید هم کار نمی‌کنید؛ و کسانی که در این زمینه تلاش می‌کند مورد توجه قرار نمی‌دهید؛ و با سازش و همکاری با ظالمان می‌خواهید در آسایش زندگی کنید.
امام حسین علیه السلام در سخنرانی برای مشاهیر و بزرگان، وضعیت معلولان نیز وضع ابکم (غیر متکلم و لال‌ها) را گزارش نموده و می‌فرماید معلولین در شهرها رها شده و شما نسبت به آنان دلسوزی و وظیفه شناسی و تعهد احساس نمی‌کنید. اما سه ویژگی برای معلولین برشمرده است:
۱ـ بحران معلولین را سرتاسری و همگانی می‌داند و با کلمه مدائن می‌فهماند در همه مناطق و جاهای مختلف این مشکل هست. این مشکل مخصوص یک منطقه و یک شهر یا چند شهر نیست.
۲ـ با واژه مهمله، امام می‌گوید مسلمانان حتی نخبگان نسبت به بحران سراسری معلولین، غافل‌اند و آنها را رها کرده‌اند و به آنان توجه نمی‌نمایند.
برای مسلمانان معلولیت و معلولان، اولویت ندارد و در فکر مسائل و موضوعات دیگر می‌باشند.
۳ـ امام خطاب به حضار می‌فرماید: لا ترحمون. یعنی رحم، دلسوزی، دغدغه ندارید و به قول امروزی‌ها احساس مسئولیت نمی‌کنید، خود را متعهد نمی‌دانید و در این باره به فکر چاره‌جویی نیستید.
امام در فراز پیش‌تر می‌فرماید سنت‌های نبوی فراموش شده و از سنت‌های رسول خدا اهتمام به قشر آسیب‌مند و معلولین بوده است. مردم در دوره نبوی احساس وظیفه نسبت به معلولین می‌نمودند ولی الآن این وظایف را فراموش کرده‌اند.
مردم و به ویژه نخبگان و بزرگان سه وظیفه نسبت به معلولین دارند.
۱ـ در هر جایگاه و پست و مقامی هستند و هر کار و خدمتی از دستشان برمی‌آید برای معلولین انجام دهند. امام حسین علیه السلام می‌فرماید: لا فی منزلتکم تعملون؛ نسبت به جایگاهتان عمل نمی‌کنید. یعنی در جایگاهی که هستید عمل کنید. یک نفر پول و امکانات مالی دارد و می‌تواند به آنان مساعدت کند؛ نفر دیگر توان علمی دارد و می‌تواند به آنان سواد و دانش بیاموزد فرد دیگر خودرو دارد و با ماشین خود می‌تواند بعضی از نیازهای آنها را برآورد کند، یا مدیر فلان اداره است و می‌تواند آنها را استخدام کند و برایشان اشتغال ایجاد کند. بالاخره همه مسئولیت اجتماعی دارند که خدمتی به این قشر فراموش شده داشته باشند از نظر امام عمل مهم است آن هم عمل فراگیر و گسترده.
۲ـ وظیفه دوم جامعه نسبت به معلولین این است که خدمتگزاران به معلولین را باید مورد توجه قرار داد و بر کارشان نظارت کرد و به آنان خسته نباشید گفت.
امام می‌فرماید: «لا من عمل فیها تعینون» یعنی کسانی که در این زمینه خدمت می‌کنند چرا مورد توجه شما نیستند؟ وظیفه شما است عاملان و خادمان به معلولان را در نظر آورید، به کارهای آنها توجه و عنایت داشته باشند.
امام این سه نکته را می‌خواهد بیان کند: یکی نظارت عمومی و اجتماعی بر پروژه‌های خدمت به معلولان و دوم کنار گذاشتن بی‌تفاوتی و غفلت نسبت به امور معلولین و سوم اینکه کسانی که توانایی مساعدت ندارند حداقل نظارت کنند و حداقل به فعالان مدنی خسته نباشید بگویند.
۳ـ امام می‌فرماید: شما با سازش با رژیم ظالم، بدون دغدغه و هراس زندگی می‌کنید؛ بدون اینکه به فکر دیگران باشند و به امنیت معلولین هم فکر کنید.
نکته ظریفی را امام مورد توجه قرار داده است: کسانی که زندگی آسوده دارند و به فکر اقشار آسیب‌مند و معلولین نیستند، اینان هم پرونده ظالمان هستند؛ کسی که برای خدمت به معلولین تلاش نکند هم پیمان یزید و حاکمان ظالم است. و عذاب و عقوبت و سرنوشت ظالمان را خواهد داشت.
نیز امام می‌خواهد بگوید عدم رسیدگی به معلولان همان ظلم و نابرابری است.
خلاصه از نگاه امام حسین علیه السلام مردم سه مسئولیت و وظیفه دارند و باید با تعهد و وظیفه شناسی به معلولین خدمت کنند.

بدون نظر به “وضیعت معلولین از نگاه امام حسین علیه السلام”

ارسال نظر و پیشنهاد